Strona główna / Kobieta / Ciąża / Ciąża / I trymestr

I trymestr

Pierwsze tygodnie ciąży, pomimo euforii, radości i nadziei związanej z poczęciem dziecka dla wielu kobiet mogą okazać się bardzo trudnym okresem. Bardzo wiele przyszłych mam czuje, że coś dzieje się z ich ciałem, a mimo to nie potrafi jasno określić przyczyn gorszego samopoczucia lub narastającego dyskomfortu. Senność, zmęczenie, a nawet narastające przygnębienie to tylko część typowych symptomów wczesnej ciąży. Z czasem mogą pojawiać się kolejne np. zmieniająca się jak w kalejdoskopie huśtawka nastrojów – od euforii, poprzez totalne rozczulenie aż do rozdrażnienia. Pierwsze tygodnie ciąży zazwyczaj wiążą się  także z porannymi nudnościami i torsjami.

Nowe życie rozwijające się w organizmie kobiety wywołuje rewolucję hormonalną, to właśnie dlatego – zarówno w sferze fizycznej jak
i psychicznej ciała kobiety – pojawia się szereg nowych, często zaskakujących ją samą doznań. Gorsze samopoczucie pogłębiają również krążące w głowie myśli i  pytania związane z macierzyństwem „czy jestem na to gotowa?”, „czy sobie poradzę?”, „jak zmienić  swoje życie, aby zapewnić dziecku prawidłowy rozwój?”.

Na szczęście typowe objawy z reguły mijają po kilku pierwszych tygodniach, a kolejne miesiące ciąży upływają pod znakiem radosnego nastroju, wyciszenia i piękna. Nie bez powodu ciąża nazywana jest „stanem błogosławionym”, z pewnością to czas kiedy kobiecość rozkwita w największym stopniu -  warto ją pielęgnować i cieszyć się sobą. 

Nie martw się na zapas! Przeczytaj uważnie, co Cię czeka w nadchodzących tygodniach, i pamiętaj, że Twój dobry nastrój ma również wpływ na zdrowy przebieg ciąży.

Tydzień ciąży Rozwój płodu Ciało kobiety – symptomy, dolegliwości, etc. O czym powinnaś pamiętać

Tydzień 1

Na razie nic szczególnego się nie dzieje. Teraz masz okres – być może ostatni. Zaczyna się nowy cykl, który może być początkiem Twojej ciąży – musisz wiedzieć, że właśnie od tego momentu liczy się rozpoczęcie ewentualnej ciąży.  Dlaczego? Odpowiedź jest prosta - każdy okres w życiu kobiety jest fizjologicznym przygotowywaniem się do ciąży, kierując się tą zasadą lekarze określili standardową miarę, która daje możliwość oszacowania momentu kiedy nastąpiło zapłodnienie oraz przewidywany termin rozwiązania ciąży, która z reguły trwa 40 tygodni.

 

Tydzień 2

W jajnikach w specjalnych pęcherzykach dojrzewają komórki jajowe, a macica pokrywa się warstwą silnie ukrwionej błony śluzowej. Gdyby nie nastąpiło zapłodnienie, ta tkanka złuszczy się i wraz z niezapłodnionym jajeczkiem zostanie wydalona w postaci krwawienia miesięcznego.


Tydzień 3

Zadziwiające jest to, że kod genetyczny Twojego dziecka został zapisany w momencie zapłodnienia; właśnie w tym momencie w jego spirali DNA zostały określone indywidualne cechy tj. płeć, kolor oczu, kolor włosów i skóry, typ budowy ciała, rysy twarzy, temperament, inteligencja, zdolności, choroby i alergie, skłonność do nadwagi oraz wczesnego łysienia.

Powstaje Twoje dziecko!

Pęka pęcherzyk Graafa i uwalnia dojrzałe do zapłodnienia jajeczko. Komórka jajowa gotowa jest do zapłodnienia jedynie przez 24 godziny - najsilniejszy plemnik przedziera się przez jej warstwy ochronne i łączy z jajeczkiem. Natychmiast po połączeniu jąder komórki jajowej i plemnika
(z których każde wnosi połowę materiału genetycznego w swoich 23 chromosomach) komórka zaczyna się dzielić. Pod koniec tego tygodnia powstaje kulka złożona z kilkudziesięciu komórek (po łacinie morum, dlatego zarodek w tym stadium rozwoju nazywany jest morulą) dociera do macicy. Komórki w kulce stale się dzielą, ale kulka na razie nie rośnie - jest nie grubsza niż kartka papieru (ma nieco ponad 0,1 mm grubości), cała zmieściłaby się na czubku szpilki.

Ciało kobiety zaczyna produkować hormon hCG – gonadotropinę, która informuje jajniki, aby zaprzestały produkcji jajeczek, i gwałtownie uruchamia zwiększoną produkcję estrogenu i progesteronu, który powstrzymuje macicę przed złuszczaniem śluzówki, powoduje wzrost zarodka i stymuluje rozwój łożyska.

Hormon hCG daje pozytywny wynik w teście ciążowym. A więc, już pod koniec tego tygodnia możesz wykonać badanie (test laboratoryjny z krwi, lub test domowy na bazie próbki moczu), które potwierdzi, że jesteś w ciąży. Wokół zarodka zaczyna gromadzić się płyn owodniowy, który będzie chronił dziecko – na zasadzie poduszki ochronnej – przez całą ciążę.


Tydzień 4

Zaczyna bić serce!

Tworzą się zawiązki kończyn, płuc, wątroby, żołądka, a na głowie powstają płytki oczne i uszne.

To pierwszy moment kiedy większość kobiet orientuje się, że ich okres zaczyna się opóźniać, a więc może to być pierwszy objaw ciąży.

Jednocześnie mogą pojawiać się pierwsze objawy ciąży takie jak tkliwość piersi, bóle głowy lub pleców.


Tydzień 5

Zarodek zagina się i przybiera walcowaty kształt, w którym otwiera się długa szczelina. Jej brzegi powoli schodzą się i tworzą rurkę zwaną cewą nerwową, stopniowo cewa zatapia się w ciele zarodka. 2/3 tej rurki stworzy mózg. 1/3 - rdzeń kręgowy.

Zarodek ma długość 2 mm – przypomina pestkę jabłka w której widoczny jest kulisty zawiązek głowy.

Kształtuje się twarz, dłonie i stopy zaczynają być widoczne, powstają pierwsze mięśnie i chrząstki

Pojawiają się typowe oznaki ciąży – już wiesz, że nie miałaś okresu a więc szansa na ciąże jest bardzo duża. W tym przekonaniu zaczynają utwierdzać Cię także inne objawy – wyczerpanie, senność, poranne nudności lub nagłe zachcianki np. nieodparta potrzeba zjedzenia czegoś kwaśnego np. kiszonych ogórków.

 

To moment kiedy powinnaś zaplanować wizytę u swojego lekarza ginekologa!

Niemal natychmiast powinnaś zacząć przyjmować 0,4 mg kwasu foliowego dziennie, co stanowi najważniejszy element profilaktyki, która zmniejsza ryzyko wystąpienia  ewentualnych wad układu nerwowego dziecka. 

Jeśli masz kota omijaj jego kuwetę – w ten sposób możesz zarazić się toksoplazmozą, która  może być przyczyną poważnych wad rozwojowych dziecka.

Ponadto postaraj się aby twój styl życia był jak najzdrowszy – zrezygnuj z palenia papierosów i alkoholu – myśl o zdrowiu swojego dziecka!

Tydzień 6

Zarodek składa się z głowy, tułowia i ogonka, który potem zniknie wchłonięty przez obrastające go tkanki. Jego wielkość tzw. ciemieniowo-siedzeniowa czyli od czubka głowy do pupy wynosi ok. 4 mm.

Wykształcają się palce rąk i stóp, powstają zawiązki zębów, w dalszym ciągu rozwija się układ pokarmowy

Mdłości, potocznie zwane porannymi, mogą uprzykrzać Ci życie o każdej porze dnia lub nocy. Mogą występować z różną siłą – od ledwie odczuwalnych po bardzo męczące.


Tydzień 7

Wraz ze wzrostem głowy powstają łuki skrzelowe,
z których wykształcą się podniebienie, język, części szczęk i żuchwy, mięśnie twarzy. Zarodek jest dwa razy większy w porównaniu do poprzedniego tygodnia – mierzy ok. 8 -10 mm.

Do porannych mdłości, zaczyna dochodzić pogłębiające się zmęczenie i potrzeba ciągłego biegania do toalety – to znak, że Twoja macica zaczyna się powiększać i uciska inne narządy wewnętrzne.

Powinnaś wykonać pierwsze badania. Lekarz ginekolog podczas pierwszej wizyty ciążowej z pewnością zaleci :
- badanie grupy krwi oraz czynnika Rh
- morfologię krwi z rozmazem
- badanie ogólne moczu
- glukozę w surowicy na czczo
- P/ciała p/toksoplazmozie
- p/ ciała anty –CMV
- Antygen HBS
- VDRL
-badanie na obecność wirusa HIV

Tydzień 8

Twarz nabiera rysów, różnicują się narządy płciowe a także kręgosłup – jeszcze chrzęstny, ale już pod koniec tygodnia rozpocznie się okres kostnienia. Po obu stronach szyi zarodka - pojawia się maleńki krążek - ucho wewnętrzne (odpowiedzialne za słyszenie i zmysł równowagi). Wraz z rozwinięciem się błędnika dziecko staje się bardzo wrażliwe na ruch, niepokoją je gwałtowne zmiany pozycji a uspokaja miarowy rytm np. kiedy spacerujesz,  tańczysz lub  pływasz w basenie.

Prawdopodobnie objawy Twojej ciąży nie są jeszcze zauważalne dla otoczenia, mimo, że Twoja waga może się już wahać – mogłaś trochę przytyć lub schudnąć, szczególnie jeśli torsje były dotąd szczególnie intensywne. 


Tydzień 9

Rysy twarzy stają się coraz bardziej wyraźne: rozwija się górna warga, pojawiają się dziurki w nosie, uwydatnia się dolna szczęka, uszy przesuwają się na boki głowy, a oczy ku przodowi twarzy. Wydłuża się szyja, ale ogromna głowa wciąż przylega do klatki piersiowej.

Dziecko mierzy już ok. 30 mm i zaczyna się poruszać w brzuchu matki, na skutek samorzutnych skurczy mięśni.

Twoje ciało zaczyna pokrywać się siateczką coraz wyraźniej widocznych pod skórą żył
i drobnych naczyń krwionośnych. Dzieje się tak ponieważ Twój organizm nastawia się teraz na dostarczanie większych ilości krwi, a w raz z nią niezbędnych substancji odżywczych dla intensywnie rozwijającego się płodu.

Znów powinnaś odwiedzić swojego lekarza ginekologa, rutynowe badanie potwierdzi, ze ciąża rozwija się prawidłowo.

Tydzień 10

To przełom – dziecko staje się płodem, który przypomina miniaturowego człowieka. Większość jego narządów jest już wykształcona, tym samym  staje się on mniej wrażliwy na działanie czynników zewnętrznych, a także ewentualne wady rozwojowe.

Twój brzuch zaczyna się powiększać. Efekt jest bliższy raczej przejedzeniu niż właściwej ciąży, szczególnie, że na skutek działania progesteronu – hormonu ciąży rozluźniają się mięśnie gładkie, także Twojego przewodu pokarmowego. Spowolnieniu ulega trawienie,
a wszystko po to aby krew miała możliwość większego zaabsorbowania substancji odżywczych, które następnie zostaną przekazane do płodu.


Tydzień 11

To czas kiedy najszybciej rośnie wątroba. Jako jeden z kluczowych narządów w życiu płodowym – wytwarzającym krew - powoli zaczyna wypełniać prawie całą jamę brzuszną.   Dziecko ma 50- 60 mm długości i waży około 8 g, tyle co płaska łyżeczka cukru.

Powoli zaczynają ustępować typowe objawy wczesnej ciąży. Czujesz się coraz lepiej a jednocześnie poprawia się Twój nastrój.

Czasami mogą pojawiać się jeszcze  zawroty głowy – to naturalny objaw spowodowany fizjologicznym rozszerzaniem i rozluźnianiem się Twoich naczyń krwionośnych – są one nastawione na zwiększanie dopływu krwi do rosnącego dziecka, a to sprawia, ze mniej krwi pozostaje dla Ciebie. Niższy poziom krwi oznacza niższe ciśnienie, a to właśnie może być powodem chwilowych zawrotów głowy. Jeśli jeszcze nie wprowadziłaś zdrowej diety i np. jadasz nieregularnie dodatkowo mogą pojawiać się u Ciebie spadki poziomu cukru we krwi – a to kolejny powód  zawrotów głowy.

Powinnaś wykonać kolejne badania. Lekarz ginekolog z pewnością zaleci :

- morfologię krwi z rozmazem

- pierwsze USG płodu

Tydzień 12

Na palcach zaczynają rosnąć płytki paznokci, a na skórze tworzą się zawiązki cebulek włosowych. Stopniowo zwiększa się ilość płynu owodniowego, a to pozwala dziecku na coraz swobodniejsze poruszanie się. W tym czasie staje się ono wrażliwsze na bodźce zewnętrzne i zaczyna na nie reagować  - np. silny dotyk odwzajemnia gwałtownym ruchem całego ciała.

Pierwszy trymestr ciąży dobiega końca. Właśnie teraz kiedy przestały Cię męczyć przykre dolegliwości  powinnaś odkryć, że ciąża wcale nie jest tak trudna do zniesienia!


Co może niepokoić?

  • Krwawienie
  • Plamienie
  • Ból brzucha

O wszystkich dolegliwościach oraz swoich obawach na bieżąco informuj lekarza, tylko on – w oparciu o pełen obraz ciąży i wyniki badań - będzie mógł ocenić czy w przypadku Twojej ciąży może to być oznaka jakichkolwiek nieprawidłowości. Z pewnością zaleci także niezbędne środki ostrożności.

I trymestr ciąży - co wolno a czego nie należy?

Z pewnością należy trzymać się zasady, że ciąża to nie choroba.
W praktyce oznacza to, że ciąża nie wymaga całkowitej zmiany trybu życia pod warunkiem, że dotychczas był on odpowiednio zrównoważony. Wiadomość o ciąży nie powinna oznaczać dla nas konieczności rezygnacji
z przyjemności i rozrywek np. z wyjścia do kina, znajomych, czy na koncert.

Ciąża, a w szczególności jej pierwszy trymestr to nie tylko trudny okres dla przyszłej mamy, ale także czas kiedy dziecko szczególnie potrzebuje bezpieczeństwa oraz jak najlepszych warunków do rozwoju. W związku
z tym, na pewno warto się oszczędzać.

Ale, do ciąży należy podchodzić w sposób indywidualny. Każda mama inaczej znosi ciążę i ma inne potrzeby dlatego też zanim zaczniemy się zastanawiać czy zrezygnować z czegoś co poprawiłoby nasz nastrój – tylko z powodu ciąży - warto wsłuchać się w siebie i dopiero wtedy podjąć ostateczną decyzję.

Spokój i równowaga wewnętrzna to jeden z kluczowych czynników zdrowego rozwoju płodu, a więc warto dbać o swoje dobre samopoczucie, aby w ten sposób dać dziecku jak najwięcej pozytywnej energii.

Na co powinniśmy uważać?

Ciąża to czas kiedy powinniśmy ograniczać czynniki ryzyka, które mogłyby zakłócić rozwój płodu. A więc przede wszystkim pamiętajmy żeby:

  • ograniczyć czas spędzany w dusznych, zadymionych pomieszczeniach
  • omijać miejsca, w których byłabyś narażona na substancje chemiczne – świeżo malowane pomieszczenia lub lakierowane podłogi, nawozy i substancje chemiczne używane w ogrodzie, etc. 
  • mniej czasu spędzać przed komputerem lub telewizorem, generalnie jeśli można warto ograniczyć wszelki wysiłek
  • zrezygnować z długich męczących podróży, w szczególności lotów samolotem     lub wielogodzinnej jazdy samochodem po nierównych, wyboistych drogach
  • unikać kontaktu ze zwierzętami, ponieważ są one nosicielami chorób, które, mimo, że w normalnych okolicznościach nie są dla nas aż tak groźne, to w czasie ciąży niosą ryzyko poważnych wad rozwojowych dziecka
  • unikać surowych pokarmów – mięsa, ryb wędlin a także niemytych warzyw i owoców – one także mogą być źródłem niektórych chorób np. toksoplazmozy, która może poważnie zakłócić rozwój naszego dziecka
  • nie dźwigać i nie nadwyrężać się

Leki

Nie stosuj żadnych leków bez porozumienia z lekarzem. Jeśli przed zajściem w ciążę z jakiegokolwiek powodu przyjmujesz już leki to skonsultuj to z lekarzem, być może w czasie ciąży niektóre leki będą musiały być  czasowo odstawione, lub zastąpione innymi.