Strona główna / Aktualności / Witaminy dobre nie tylko dla dzieci

Witaminy dobre nie tylko dla dzieci

Witaminy to związki organiczne niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Pomagają zachować zdrowie, chronią przed stresem, dodają sił. Ich źródłem powinna być urozmaicona dieta.

Menu bogate w warzywa, owoce, nasiona, kasze, orzechy i kiełki, tłuszcze roślinne i ryby dostarcza wszystkich potrzebnych substancji. Jeśli produkty są świeże, nieprzetworzone, a jarzyny i owoce różnorodne, wówczas nie trzeba się martwić o niedobór składników odżywczych. – A niestety, chętniej kupujemy suplementy niż przepisane przez lekarza lekarstwa. Po tego typu preparaty sięgają zwykle osoby zamożne, które na pewno stać na kapustę, marchewkę albo jabłka. Lepiej więc czerpać witaminy z pożywienia niż z apteki, gdyż te naturalne lepiej się wchłaniają i nie ma możliwości ich przedawkowania. Nie zaleca się stosowania suplementów przez cały czas, lepiej zadbać o prawidłowo skomponowaną dietę.

Seniorzy i sportowcy mogą łykać pigułki

Witaminy dzielą się na dwie grupy: rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, K) oraz rozpuszczalne w wodzie (witamina C i grupa witamin B). Pierwsze występują głównie w maśle, tranie, żółtku, mleku i olejach roślinnych, drugie w mięsie, produktach zbożowych, jarzynach i owocach. Częściej brakuje nam tych rozpuszczalnych w wodzie, gdyż szybciej eliminują się z organizmu. Suplementy, jak sama nazwa wskazuje, powinny jedynie uzupełniać powstałe niedobory, np. przy zwiększonym wysiłku fizycznym, przemęczeniu lub z powodu wykluczenia niektórych składników diety. Mogą je przyjmować palacze, gdyż u nich zwiększony jest metabolizm komórkowy. Również alkoholicy, osoby często chorujące powinny przyjmować dodatkowe porcje witamin. Na niedobory narażone są także osoby, które jedzą głównie fast foody, piją dużo mocnej kawy i herbaty, są w starszym wieku i nie mogą pozwolić sobie na jedzenie wszystkich produktów ze względu na stan zdrowia, a także osoby po przebytych chorobach powodujących osłabienie organizmu, po antybiotykoterapii.

Najczęściej brakuje witaminy C

Awitaminoza to brak odpowiedniej ilości witamin. Niedobory mogą być spowodowane wadami genetycznymi. Ten rodzaj niedoborów nazywany jest pierwotnym i bywa dziedziczny. Nie wystarczy wówczas bogata w witaminy dieta. W takim przypadku podaje się preparaty multiwitaminowe w dużych dawkach, które ustala lekarz. Z kolei niedobór wtórny pojawia się, gdy przyjmujemy zbyt małą ilość witamin z pożywienia lub też z powodu zaburzeń trawienia i wchłaniania. W tym przypadku decydujące znaczenie ma odpowiednio ułożona dieta. Objawem awitaminoz może być znużenie, brak apetytu, jak również zmiany skórne, np. suchość, a także kłopoty z widzeniem. Nie da się, niestety, zbadać poziomu witamin w organizmie, dlatego w przypadku tego typu dolegliwości warto udać się do lekarza, który zapisze odpowiednią dawkę witamin. Najczęściej występuje niedobór witaminy C, a także z grupy B, A i D. Witamina C uczestniczy w ogromnej ilości procesów metabolicznych w organizmie i jest niezbędna do jego prawidłowego funkcjonowania. Zwalcza m.in. infekcje bakteryjne i wirusowe, poprawia odporność. Można ją bez obaw przyjmować, gdyż nie da się jej przedawkować. Dużo witaminy C można znaleźć w cytrusach, porzeczkach, głogu, w kapuście, pomidorach, natce pietruszki. Niedobór witaminy C sprzyja rozwojowi miażdżycy, obniża odporność organizmu, lepiej więc zadbać o jej odpowiednią ilość, szczególnie wczesną wiosną i jesienią. Witamin z grupy B brakuje osobom, które nie jedzą warzyw i owoców, alkoholikom i tym, którzy się odchudzają. Trzeba wiedzieć, że zbyt mała ilość witaminy B w organizmie może być przyczyną zmian w układzie nerwowym, może doprowadzić do zaburzeń w układzie krwiotwórczym i sercowo-naczyniowym. Wskazana jest szczególnie w chorobach miażdżycowych. Witamina B1 występuje w warzywach strączkowych, pełnoziarnistych produktach, w wieprzowinie, w rzodkiewce, kapuście. Witaminę B2 znajdziemy w mleku i jego przetworach oraz w produktach zbożowych. Najbardziej narażone na niedobór witaminy A są osoby nadużywające alkoholu, młodzież w okresie dojrzewania, palacze oraz osoby ze schorzeniami wątroby. Produkty bogate w tę witaminę to sery żółte, przetwory mleczne, wątroba ssaków i ryb. Witaminę D przyjmuje się, jedząc ryby, masło, wątrobę ssaków, jajka i pijąc tran. – Jest potrzebna przy tworzeniu tkanki kostnej. Jej brak przyczynia się do krzywicy u dzieci i osteoporozy u dorosłych. Odpowiednią jej dawkę przepisuje lekarz.

Nadmiar szkodzi

Przyjmowanie syntetycznych witamin może grozić przedawkowaniem, czyli hiperwitaminozą. Dlatego ważny jest umiar. Łatwo przedawkować można witaminy A, D, E i K. Hiperwitaminoza witaminy A może powodować ociężałość, utratę apetytu, łysienie, odwapnienie kości, zaburzenia pracy nerek, dysfunkcje serca. Są to częste zmiany bardzo podobne do tych powstałych w wyniku głębokich niedoborów. Witaminy A w dużych dawkach (tzn. do 900 mikrogramów na dobę) nie powinny przyjmować ciężarne, gdyż jej przedawkowanie może prowadzić do osłabienia siły mięśniowej, wyłysienia, a także deformacji czaszki u płodu. Przedawkowanie witaminy D może spowodować nudności, wymioty, pocenie się, ból oczu, biegunkę. Hiperwitaminoza wit. C się nie zdarza. Można przyjmować ją w dużych ilościach i nie bać się o wystąpienie skutków ubocznych.
Zbyt duże dawki witaminy E mogą spowodować zaburzenia czynności przewodu pokarmowego, uczucie zmęczenia i osłabienia. Na szczęście przedawkowanie tej witaminy zdarza się bardzo rzadko. Nadmiar witaminy B1 objawia się drżeniem mięśni i kołataniem serca, a witaminy B2 świądem, drętwieniem kończyn oraz uczuciem palenia i kłucia.

Źródło: Rzeczpospolita